تبلیغات
زعفران نیوز کرمان(گلزار) - *زعفران ایران یكه‌تاز در عرصه تولید؛ عقب‌افتاده در بازار جهانی*
زعفران نیوز کرمان(گلزار)

پیش‌روی‌شان تلنباری از گل‌های بنفش و زیبا نهاده شده است، گل‌هایی كه تا چند لحظه‌ دیگر همه پرپر شده درون چادر شبی كمی آن طرف‌تر ریخته می‌شود. دستان ماهر زنان روستایی به سرعت گل‌های زیبای زعفران را پرپر می‌كند و پرچم‌های گرانبهای آن را بیرون می‌كشند. نوك انگشتان‌شان بنفش شده، درست مثل گلبرگ‌ها و ساعت‌هاست كه بدون تأمل به این كار مشغولند. وقتی پرچم‌ها به‌قدر معینی می‌رسد، یكی از زن‌ها، آنها را با نخی قرمز رنگ مانند یك بادبزن دسته می‌كند كه به آن «دخترپیچ» می‌گویند. وقتی بیش از دوساعت به این شیوه كار می‌كنند فشار خون‌شان بالا می‌رود و چشم‌ها و سرشان درد می‌گیرد، شاید اثر زعفران باشد اما چاره‌ای نیست.

غروب، دلال هر ساله می‌آید و زعفران‌ها را با خود می‌برد؛ پس باید كار كرد، باید گل‌ها را پرپر كرد. هر ساله هزاران خانوار روستایی و شهری از مناطق خراسان رضوی در مدت زمانی حدود دوماه تلاش می‌كنند تا زعفران را كه یكی از محصولات مهم صادراتی كشور محسوب می‌گردد، برداشت كنند. برداشت طلای سرخ در استان‌های خراسان، كسب درآمد زیادی برای بسیاری از خانواده‌ها در این استان‌ها دارد و سالانه میلیون‌ها دلار ارز از طریق صادرات نصیب اقتصاد كشور می‌كند اما بی‌برنامگی و عدم مدیریت صحیح در امر صادرات این ارزآوری را كه می‌تواند جایگاه بسیار بالایی در اقتصاد كشور داشته باشد، به پایین‌ترین حد خود رسانده است.


با این‌حال، كشت بی‌رویه زعفران طی چند سال اخیر و عدم فرآوری مناسب و ساماندهی در بخش صادرات باعث شده این محصول استراتژیك جایگاه واقعی خود را از دست بدهد و علی‌رغم تولید بالای محصول و یكه‌تازی كشور در عرصه تولید ، در فروش محصول به بازارهای جهانی از بسیاری از كشورها عقب بمانیم.

ارزش افزوده صادرات زعفران به جیب كشورهایی غیر از ایران می‌رود

مدیر جهاد كشاورزی شهرستان كاشمر در گفت‌وگو با ایسنا گفت: به خاطر نداشن بسته‌بندی شكیل و فله‌ای آن ، ارزش افزوده صادرات به جیب كشورهایی غیر از ایران می‌رود.

وجود درصد كمی ناخالصی موجب ضربه زدن به كیفیت زعفران می‌شود

مهندس صوابی با بیان این‌كه بیشتر تولید زعفران در خراسان رضوی است، افزود: كسانی كه اقدام به پركندن زعفران می‌كنند باید نكات بهداشتی را رعایت بكنند چون وجود درصد كمی ناخالصی موجب ضربه زدن به كیفیت زعفران می‌شود.

وی با اشاره به این‌كه 98 درصد زعفران دنیا در ایران تولید می‌شود و 180 تن زعفران تولیدی كشور در خراسان بزرگ تولید می‌شود، ادامه داد: صادرات مهم‌تر از تولید است زیرا تولید سالانه زعفران اسپانیا یك تن است اما بزرگترین صادركننده دنیاست.

وی با اعلام این‌كه كشورهایی همچون افغانستان و چین درصدد هستند زعفران تولید ایران را به نام خودشان صادر كنند و به نام زعفران ایران جایگاهی برای خود در دنیا به دست آورند، گفت: باید تلاش كنیم محصولی با كیفیت خوب تولید و بسته‌بندی كنیم تا كشورهای دیگر نتوانند جایگاه ما را در دنیا متزلزل كنند.

فروش زعفران به صورت فله‌ای، غیر علمی و ناصحیح است

صوابی با اشاره به این‌كه فروش زعفران به صورت فله‌ای، غیر علمی و ناصحیح است، با تأكید بر ضرورت تشكیل صنفی جهت زعفرانكاران برای نظارت بر ورود این محصول به بازار گفت: وجود بعضی مشكلات از ناحیه كشاورزان نیست بلكه برخی واسطه‌ها ناخالصی‌هایی به زعفران وارد می‌كنند تا سود بیشتری كسب كنند.

وی با بیان این‌كه صادرات فله‌ای موجب می‌شود ارزش افزوده محصول به جای آن‌كه به جیب كشاورزان و صادركنندگان كشورمان برود، به جیب كشورهای دیگر نظیر اسپانیا و دبی برود، گفت: اگر بخواهیم زعفران فله‌ای صادر نشود باید آن را مورد آزمایش قرار بدهیم، آن موقع كشاورزان و تولیدكنندگان مجبورند زعفران با كیفیت تولید كنند.

قاچاق زعفران ایران به افغانستان نگران‌كننده است

وی قاچاق زعفران ایران را به افغانستان نگران‌كننده عنوان كرد و ابراز امیدواری کرد: با برنامه‌ریزی دقیق توسط مسوولان، جلوی قاچاق پیاز زعفران به كشورهای دیگر گرفته شود.

وی با تأكید بر این‌كه برای ساماندهی زعفران نیاز به یك عزم ملی است، ادامه داد: وظیفه ما تنها برنامه‌ریزی جهت ساماندهی است كه اگر این ساماندهی در سطح استان انجام شود، در سطح ملی نیز امكانپذیر خواهد بود.

این درحالی است كه استان‌های خراسان به ویژه خراسان رضوی و جنوبی دارای امتیازات منحصر به فردی است كه این استان را از سایر نقاط كشور متمایز كرده و آن وجود مزارع وسیع زیر كشت زعفران است.

زعفران مرزهای ایران را پشت‌سر نهاده و سراسر جهان را در برگفته است به طوری كه محصول این كشتزارها به اقصی نقاط جهان صادر شده و جهانیان از این خوان گسترده بهره می‌گیرند زیرا ماهیت این محصول به‌گونه‌ای است كه توان بالقوه صادراتی و ایجاد ده‌ها فرصت شغلی دارد و از این رهگذر بدون شك زعفران یك محصول استراتژیك است.

با این وجود هم‌اكنون زعفران ایران در حساس‌ترین موقعیت زمانی خود قرار دارد. اسپانیا با آنكه خود دومین تولیدكننده زعفران جهان به‌شمار می‌رود اما دومین واردكننده زعفران ایران است. این كشور به دلیل نزدیكی به بازار مصرف و ارتباط تجاری قوی با سایر كشورها، قدرتمندترین تاجر زعفران جهان است به طوری كه بیش از 80 درصد زعفران صادراتی ایران وارد اسپانیا شده و پس از بسته‌بندی مجدد و با قیمت بالاتر صادر می‌شود اما عمده‌ترین مشكل زعفران در بخش بازرگانی و صادرات این محصول است و در زمینه تولید زعفران هیچ ‌مشكلی وجود ندارد.

متأسفانه با وجود افزایش تعداد صادركنندگان زعفران و فرآوری سنتی، نظارتی از سوی دستگاه‌های اجرایی بر فعالیت صادركنندگان زعفران صورت نمی‌گیرد حتی در خصوص نحوه عملكرد از قبیل رعایت اصول بهداشتی و بسته‌بندی استانداردی وجود ندارد. توجه نكردن مسوولان به تولید و صادرات زعفران، موجب از دست رفتن جایگاه ایران در تولید و صادرات این محصول در دنیا شده و در عوض اسپانیا مقام نخست صادرات زعفران را به دست آورده است.

مسوولان با قوانین غیركارشناسی مشكلاتی برای صادرات محصول زعفران ایجاد کرده‌اند

در این خصوص حسین هاشمی، مدیر بازرگانی و بازاریابی یك شركت دست‌اندركار در زمینه زعفران با بیان این‌كه شرایط صادرات ما نسبت به چند سال قبل راضی‌كننده نیست، ادامه می‌دهد: «مسوولان با قوانین غیر كارشناسی مشكلاتی برای صادرات محصول زعفران ایجاد نموده‌اند».

وی با بیان این‌كه در آبان و آذر سال 84 بالغ بر چهار تن صادرات به اسپانیا داشتیم اما در دوماه گذشته صادرات شركت‌اش تنها 500 تن بوده است، گفت: «ممنوعیت صادرات فله‌ای و تعیین عوارض برای صادرات بالای 30 گرم مشكلاتی را ایجاد كرده است.»

وی با اشاره به این‌كه تمام مصارف زعفران بین‌المللی‌، خرده فروشی و بسته‌بندی كوچك نیست بلكه 80 درصد مصارف زعفران صنعتی است كه در مصارف دارویی، خوراكی، رنگ اتومبیل و . . . استفاده می‌شود، اظهار كرد:« برای چنین مصرف كننده‌ای قیمت كمتر، مهم‌تر از بسته‌بندی شكیل‌تر است اما دولت با ممنوع كردن صادرات فله‌ای تنها به كشاورز ضرر وارد كرده زیرا صادركننده برای پرداخت عوارض صادرات فله‌ای زعفران به كشاورز فشار می‌آورد تا محصولش را ارزان‌تر به بازار عرضه نماید. از سوی دیگر دولت از این رهگذر منبع درآمدی برای خودش درست كرده است.»

وی افزود: «دولت با این قانون زحمت صادركننده را بیشتر كرده و هیچ ارزش افزوده‌ای نصیب كشور نمی‌شود حال آن‌كه این قانون برای زمانی خوب است كه محصول كم باشد نه امسال كه تولید افزایش یافته، متأسفانه این قانون موجب كم‌شدن صادرات و خرید زعفران از كشاورزان شده است.»

هاشمی عدم حمایت دولت در بحث تولید و صادرات را یكی از بی‌تفاوتی‌های دولت نسبت به این محصول عنوان کرد و گفت: «دولت نه تنها حمایتی از ما نمی‌كند بلكه در حوزه صادرات محدودیت‌هایی را هم برای صادر كننده ایجاد كرده است.»

نمی‌توان آینده خوبی برای محصول زعفران پیش‌بینی كرد

وی به نبود سندیكایی كه تولیدكننده و صادركننده زعفران را به اتحاد برساند، اشاره كرد و گفت: با وجود تحریم‌هایی كه كشورمان با آن مواجه است، ورود دلار به كشور مشكل است و صادركنندگان مجبور به افتتاح حساب یورویی است كه به خاطر نوسانات نرخ یورو بسیار متضرر شده‌اند. حتی از سال 87 با ممنوعیت ورود یورو به كشور مجبور شده‌ایم از طریق امارات اقدام كنیم و در هر كیلو صادرات زعفران 40 تا 50 هزار تومان ضرر می‌كنیم.

وی به ضرورت تلاش مسوولان برای شناساندن زعفران ایران به دنیا اشاره كرد و افزود: «متأسفانه دولت برای مقابله با تبلیغات سوئی كه در برابر زعفران كشورمان انجام می‌شود، واكنشی نشان نمی‌دهد و با این تفاسیر نمی‌توان آینده خوبی برای این محصول پیش‌بینی كرد.»

خزایی، مدیرعامل یك شركت مشغول در زمینه زعفران با بیان این‌كه تا زمانی‌كه وضعیت بخش‌های مختلف بهبود نیابد مشكلات حوزه صادرات زعفران حل نمی‌شود، افزود: «سیاست‌های دولت باعث شده كشورهای رقیب جای ما را در بازارهای جهانی بگیرند.»

وی با انتقاد از عدم حمایت دولت در زمینه صادرات گفت: « در آبان ماه سال 82 میزان صادرات 20 تن بود ولی در آبان امسال تنها چهار تن صادرات صورت گرفته است.»

یادمان باشد اگر در جنوب غربی ایران منابع زیرزمینی نفت و گاز توانسته چهره ایران را تغییر دهد، مسلما در شمال شرق مزارع زعفران می‌تواند چهره اقتصادی این منطقه و حتی كشور را تحت تأثیر قرار دهد. اندكی توجه و اعمال مدیریت صحیح در تولید، فرآوری و صادرات آن می‌تواند كارگشای بسیاری از مشكلات كشاورزان و صادركنندگان باشد و تحولی عظیم در اقتصاد منطقه و كشور ایجاد كند.

خبرگزاری دانشجویان ایران - مشهد



نوشته شده در تاریخ دوشنبه 21 دی 1388 توسط hamid vafae
سایت تبادل لینک خودکار