تبلیغات
زعفران نیوز کرمان(گلزار) - زعفران ایران در آستانه فراموشی
زعفران نیوز کرمان(گلزار)

آمارهای گمرك نشان می‌دهد، ارزش صادرات زعفران در بسته‌بندی آماده برای خرده‌فروشی در هشت ماهه امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل 9 برابر شده است، به‌گونه‌ای كه در هشت ماهه سال جاری 62 میلیون دلار از این محصول صادر شده در حالی كه این رقم در هشت ماهه سال 87 معادل شش میلیون دلار بوده است.

این در حالی است كه حجم صادرات زعفران بسته‌بندی آماده برای خرده‌فروشی نیز در مدت مورد اشاره در سال 87، سه تن بوده كه با 500 درصد افزایش در هشت ماهه امسال به 19 تن رسیده است.

در حال حاضر ایران 94 درصد زعفران جهان را تولید می‌كند كه این میزان تولید در مقایسه با كشورهایی كه گوی سبقت را در بازارهای جهانی از زعفران ایران ربوده‌اند، قابل‌توجه است.

 صادرات این طلای سرخ نیز به موازات افزایش تولیدات آن در ایران در میان صادركنندگان قدمت دارد. غلامرضا نوری، رئیس اتحادیه صادر كنندگان و فروشندگان زعفران در این باره به تهران‌امروز می‌گوید: «در زمانی كه كشور اسپانیا به عنوان یكی از رقبای بازار تجارت زعفران ایران با 15 هزار هكتار زمین زیر كشت تنها 35 تن زعفران تولید و به بازارهای جهانی صادر می‌كرد، تولیدكنندگان و صادركنندگان ایرانی توانسته بودند مقام اول را در تولید، كیفیت و در نهایت صادرات زعفران در جهان داشته باشند.»آمارها نشان می‌دهد در سال 200تن زعفران در كشور تولید می‌شود اما كشور اسپانیا توانسته با 300 تن تولید زعفران دوباره بازارهای جهانی را به‌دست آورد. رئیس اتحادیه صادركنندگان و فروشندگان زعفران درباره این عقب‌ماندگی می‌گوید:«تولیدكنندگان و صادر كنندگان زعفران به خوبی می‌دانند كه ایران هنوز به جایگاه واقعی خود نرسیده است. اما عدم تعامل بین بخش خصوصی و دولت باعث بروز مشكلاتی در این بخش شده است.»

در حال حاضر 46 كشور جهان داعیه تولید و صادرات زعفران را دارند كه ایران یكی از تولیدكنندگان مهم در دنیاست. هرچند عده‌ای عقیده دارند كه صادرات زعفران به صورت كوبیده در بسته‌بندی‌های غیرخرده‌فروشی با كاهش همراه شده به‌طوری كه از رقم 640 هزار دلار به 209 هزار دلار رسیده است اما صادركنندگان زعفران عقیده دیگری دارند. محمد ساكتی، یكی از صادركنندگان بزرگ زعفران در این باره می‌گوید: «هرچند در حال حاضر بسته‌بندی‌های خرد (ریز) از سوی ایران به كشورهای مختلف می‌رود اما عمده درخواست بازارهای جهانی بسته‌بندی‌های 500 گرمی است. برای حفظ بازار، مشتری‌مداری در تجارت بین‌المللی حرف اول و آخر را می‌زند اما مصوبه اخیر هیات دولت درمورد صادرات زعفران باعث شده صادركنندگان مشتریان خود را از دست بدهند.»

چندی پیش مصوبه‌ای توسط هیات دولت به تصویب رسید كه راه را برای ورود بخش خصوصی به بازارهای جهانی بست. بر اساس این مصوبه اگر صادركننده‌ای محصولات كشاورزی خود را در بسته‌بندی‌های بالای 30 گرمی به بازارهای جهانی صادر كرد150 هزار تومان باید بیشتر عوارض دولتی بپردازد. به اعتقاد بسیاری از تولید كنندگان و صادركنندگان زعفران این مصوبه یعنی حذف بخش خصوصی برای صادرات زعفران در بازارهای جهانی.

غلامرضا نوری در این باره می‌گوید:« دولت به دریافت این عوارض احتیاج ندارد. ما نیز دلایل مخالفت خود را با این مصوبه اعلام كرده‌ایم. به عنوان مثال، در حال حاضر 70 هزار هكتار زمین زیر كشت زعفران در 16 استان كشور وجود دارد و 600 هزار نفر در این قسمت شاغل هستند به عبارت بهتر 16 میلیون نفر كار در طول روز ایجاد می‌شود كه اگر این محدودیت‌ها ایجاد شود هم تولید كننده و هم صادر كنندگان ضرر می‌بینند.

به نظر می‌رسد، هیات دولت باید برای تصمیم‌گیری‌های كلان و اعلام مصوبه تمام جوانب را در نظر بگیرد.»استدلال دولت در اجرای این مصوبه این است كه ایران باید به صورت انحصاری تولید و صادرات زعفران را در بازارهای جهانی به عهده بگیرد. البته صادر كنندگان نیز با این انحصار و رسیدن ایران به جایگاه اصلی خود در تولید و صادرات زعفران موافق هستند اما حرف آنها این است كه نمی‌توان با اجرای این مصوبه یك شبه به این جایگاه رسید بلكه باید به تدریج زمینه‌های آن فراهم شود. نوری در ادامه صحبت‌های خود می‌گوید: « از زمانی كه سازمان توسعه تجارت با بخش خصوصی به تعامل رسیده 30 درصد از كشورها خرید خود را از ایران دارند. پیشنهاد صادركنندگان این است كه به جای جریمه كردن صادر كنندگان به خاطر بسته‌های بالای 30 گرم كه خواست مشتری است؛صادر كنندگان را تشویق كنیم.»

كوچك شدن بسته‌های صادراتی زعفران باعث از دست دادن بازارهای جهانی به‌ویژه در میان كشورهای همسایه توسط صادركنندگان بخش خصوصی شده است. رئیس اتحادیه صادركنندگان و فروشندگان زعفران می‌گوید:«این در حالی است كه دولت جایزه‌ای كه برای صادرات 150 تن وجود داشت را حذف كرده است. در حالی كه به نظر می‌رسد، مشوق‌های صادراتی زیر 10 و 30 گرم باید وجود داشته باشد تا صادر كننده انگیزه‌ای برای صادرات زعفران‌های زیر 500 گرم را داشته و در بازارهای جهانی جایگاه ایران را همچنان حفظ كند. »

تاكنون اتحادیه صادركنندگان و فروشندگان زعفران برای رفع این معضل نامه‌هایی را به وزارت بازرگانی، مجلس شورای اسلامی، استانداری خراسان رضوی و اتاق بازرگانی برای حل این مشكل ارسال كرده است و هنوز در بوروكراسی اداری پاسخ قانع كننده‌ای دریافت نشده است. اما در این میان تشكیل شورای ملی زعفران برای حل مشكلات تولیدكنندگان، فروشندگان و صادر كنندگان این بخش اقدام مناسبی بود كه دولت نیز نسبت به آن روی خوش نشان داد. به گونه‌ای كه از سوی هیات دولت اعلام شد، تصمیمات گرفته شده در شورای عالی زعفران در زمینه تولید، توزیع و فروش مورد حمایت دولت قرار خواهد گرفت. نوری می‌گوید:

« در شورای ملی زعفران هم اكنون مصوب شده بسته‌بندی زعفران محدویت خاصی نداشته باشد و همچنین این شورا درخواست كرده مصوبه هیات دولت لغو شود.»با این وجود دولت اعلام كرده برای لغو این مصوبه خواستار مستندات است كه این مستندات از سوی اتحادیه صادركنندگان و فروشندگان زعفران ارائه شده و منتظر جواب هستیم.» در حال حاضر قیمت زعفران بر اساس عرضه و تقاضا در نوسان است. به عنوان مثال سال گذشته كل محصول تولیدی ایران در 16 استان 30 تن بود كه قیمت زعفران از یك میلیون و 700 هزار تومان به چهار میلیون و 500 هزار تومان رسید. اما در سال جاری 200 تن زعفران در ایران تولید شده است كه با كاهش قیمت زعفران در جهان روبه‌رو بوده‌ایم. صادر كنندگان زعفران و بخش خصوصی نگران رقبای خود در بازارهای جهانی هستند. كشور افغانستان بیشتر زمین‌های خود را به كشت زعفران اختصاص داده‌اند كه این یك تهدید جدی برای ایران به حساب می‌آید.

سازمان ملل به كشاورزان افغانی كه به جای كشت خشخاش به كشت زعفران بپردازند، تسهیلات ویژه می‌دهد و با تكنولوژی‌های جدیدی كه در اختیار این تولیدكنندگان از سوی سازمان‌های جهانی قرار می‌گیرد می‌تواننددر بازاریابی و فروش نیز موفق شوند. از سوی دیگر كشورهای اسپانیا، یونان، مراكش و كشمیر رقبای سرسخت ایران در بازارهای جهانی به حساب می‌آیند. اگر محدودیت‌ها برای بخش خصوصی و صادركنندگان ادامه داشته باشد ممكن است در آینده‌ای نه‌چندان دور، ایران از بازارهای جهانی زعفران حذف شود




نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 8 بهمن 1388 توسط hamid vafae
سایت تبادل لینک خودکار