تبلیغات
زعفران نیوز کرمان(گلزار) - كاشت و برداشت زعفران
زعفران نیوز کرمان(گلزار)

زعفران یكى از گیاهان گران‏قیمت است كه به علت نداشتن مخارج كاشت در صورتى كه همه‏ساله خوب از آن مواظبت شود، سود سرشارى نصیب زارعین مى‏كند. كاشت زعفران مى‏تواند قشر عظیمى از زنان و دختران روستایى را به كار گیرد و نه تنها باعث سرگرمى و پر كردن اوقات فراغت آنان مى‏شود بلكه مى‏تواند از این راه كمك مؤثرى به اقتصاد خانوار بنماید.

مشخصات گیاهشناسى

زعفران گیاهى است پایا و از تیره زنبقیان و جنس scrocus و گونه Sativa، پیاز زعفران غده‏اى و توپر مى‏باشد و داراى چند پوست و یك مغز سفیدرنگ با ته تخت و نوك برآمده است كه گل و ساقه جدید از غنچه‏هاى روى پیاز به وجود مى‏آیند. پیازهاى جوان پوسته‏اى قهوه‏اى‏رنگ دارند ولى پیازهاى مادر چند پوسته دارند، پوسته رویى پرزدار و مغز پیاز سفید و شیرین و قطر آن بین 5 ـ 3 سانتى‏متر مى‏باشد.

فرق پیاز خوراكى و پیاز زعفران این است كه پیاز خوراكى داراى برچه‏هایى است ولى پیاز زعفران یك تكه و توپر است. پیاز مادر به علت بچه‏زایى چند پوست دارد.

آب و هواى مناسب جهت كشت زعفران

زعفران گیاهى است گرمسیرى و در نقاطى كه آب و هواى معتدل داشته و داراى تابستان‏هاى گرم و خشك و آفتابى و پاییز و زمستان نسبتا ملایم دارد، به خوبى رشد مى‏كند. لازم به ذكر است كه این موضوع ممكن است در همه شرایط صادق نباشد زیرا احتمال دارد گیاه به صورتى با محیط سازگار شود چنانچه در همدان كه در ردیف شهرهاى سردسیرى ایران است، زراعت زعفران نتایج رضایت‏بخشى داده است.

پیاز زعفران تابستان فعالیت ندارد، دوره بیدارى و فعالیت آن از حدود آبان تا اردیبهشت است و با شروع فصل گرما برگ‏هایش زرد شده و مى‏خشكد و پیاز به خواب مى‏رود پس زمین‏هاى گرم و خشك جاى مناسبى براى كشت زعفران است.

نوع خاك

زعفران در زمین‏هاى شور، رسى یا خیلى شنى رشد نمى‏كند بلكه بهترین نوع خاك براى رشد آن خاك شنى ـ رسى است كه مقدار كمى آهك داشته باشد، PH خاك باید بین 8 ـ 7 بوده، خاك مزرعه حاصلخیز و شیرین بوده و از علف‏هاى هرز پاك باشد در ضمن این گیاه را باید در زمینى كاشت كه از چند سال قبل در آن زعفران كشت نشده باشد.

مقدار و نوع كود

این گیاه به مواد غذایى فراوانى احتیاج دارد. از دادن كود تازه حیوانى بایستى خوددارى شود و فقط كود پوسیده استفاده نمود. به طور كلى در هر هكتار زعفران‏كارى نیاز به 50 ـ 30 تن كود حیوانى پوسیده به همراه 200 كیلوگرم كود شیمیایى مثل فسفر و پتاس به زمین داده مى‏شود. مصرف 100 كیلو كود اوره به همراه 15 ـ 10 تن كود حیوانى براى هر سه سال یك بار مى‏تواند بهترین پیشنهاد براى كشاورز زعفران‏كار به حساب آید.

عملیات كاشت

تهیه زمین: زمینى كه به كشت زعفران اختصاص داده مى‏شود، حدود 10 ـ 8 ساله است. در اوایل بهار بعد از قطع باران‏هاى بهاره زمین را با فاصله تقریبى یك هفته دوباره شخم عمیق و سطحى مى‏زنند و بعد از آن كود پوسیده حیوانى را همراه با مقدارى خاكروبه مخلوط با خاكستر به زمین داده و به وسیله ماله یا دیسك ضمن خرد كردن كلوخه‏ها، كود را با خاك مخلوط كرده و پس از نابودى، علف‏هاى هرز را تا موقع كاشت به حال خود مى‏گذارند. چند روز قبل از كاشت زمین را آبیارى كرده مجددا براى مرتبه سوم شخم زده و پس از خرد كردن كلوخه‏ها اقدام به كرت‏بندى مى‏نمایند. زمین باید در محل آفتابى و دور از سایه درختان و عارى از سنگریزه و ریشه علف‏هاى هرز باشد.

موقع كاشت

از مرداد ماه تا مهر ماه مى‏توان به كشت زعفران اقدام نمود. پس از كاشت غده زعفران در زمین به مدت 7 ـ 4 و در بعضى مناطق تا 10 سال باقى مانده و محصول مى‏دهد و از این نظر احتیاجى به كاشت مجدد در سال‏هاى بعد ندارد.

مقدار و نوع غده

غده‏ها باید درشت، سالم، بدون زخم، شاداب و عارى از هر نوع بیمارى بوده و سن آنها از 7 سال تجاوز نموده و پوست‏هاى اضافى و كپه هر پیاز را جدا مى‏كنند. (كپه همان جاى ریشه‏زایى در ته پیاز است كه چوب‏پنبه‏اى و خشك مى‏باشد) براى اینكه غده‏ها پس از كاشت مورد حمله آفات و امراض قرار نگیرند بهتر است قبل از كاشت با سموم جیوه‏اى از قبیل سرزان، ترى‏تیزان، گرانوزال و براى هر 100 كیلو پیاز 500 ـ 300 گرم سم مصرف نمود. مقدار غده لازم براى كاشت در هر هكتار 2 تن غده مى‏باشد. اگر در سال هفتم به بعد غده‏ها بیرون آورده نشوند گیاه ضعیف شده و غده‏ها پوك مى‏گردند و پس از یكى دو سال به كلى از بین مى‏روند. در سال هفتم مقدار غده‏اى كه از زمین مى‏توان بیرون آورد 5 برابر مقدار كشت شده در سال اول است.

آبیارى

پس از كاشت غده‏ها در زمین مزرعه را باید بلافاصله آبیارى كرد در صورتى كه قبل از كاشت مزرعه آبیارى شده باشد مى‏توان آبیارى را چند روز پس از كاشت انجام داد. زعفران گیاهى است مقاوم به كم‏آبى و اولین آبیارى پاییزه باید حتما 15 روز قبل از بیرون آمدن ساقه گل‏ها انجام گیرد. اگر آبیارى جلوتر از مهرماه و به كرات انجام شود ابتدا برگ‏ها ظاهر مى‏شوند و سپس گل‏ها پدیدار مى‏گردند و در این صورت چیدن گل‏ها به سختى انجام خواهد گرفت و چه بسا گل‏ها بین برگ‏ها باقى مانده و از بین خواهند رفت. پس از كاشت غده‏ها تا زمان برداشت محصول مزرعه را فقط یك بار باید آبیارى نمود چون زعفران گیاهى مخصوص مناطق خشك است بنابراین به آب زیاد احتیاج ندارد ولى اگر بعد از برداشت محصول در طول زمستان چند آب به مزرعه داده شود، به درشت شدن غده‏ها كمك مى‏كند.

برداشت زعفران

مزرعه زعفران در سال اول محصول قابل توجهى نخواهد داد و فقط تعدادى از غده‏هایى كه درشت بوده و ذخیره غذایى كافى داشته‏اند گل داده و تولید محصول مى‏كند. معمولاً اواسط آبان ماه گل‏هاى بنفش‏رنگى در مزرعه ظاهر مى‏شود و به محض پیدایش اولین گل برداشت آغاز شده و تقریبا سه هفته ادامه دارد. موقعى كه گل‏ها ظاهر مى‏شوند، مزرعه زعفران خوش منظره، معطر و به رنگ ارغوانى یا بنفش خوش‏رنگى در مى‏آید و یكى از زیباترین چشم‏اندازهاى طبیعت را زمانى مى‏توان دید كه مزرعه زعفران به گل نشسته است زیرا در آغاز سرما و خزان كلیه گیاهان كه هیچ گلى در صحرا نیست گل مى‏دهند.

براى چیدن گل‏ها پیش از آنكه خورشید صبحگاهى اشعه نارنجى خود را بر مزرعه پوشیده از گل بتاباند، برداشت شروع و تا ساعت 9 صبح ادامه مى‏یابد. عملیات گل‏چینى حدودا 25 ـ 15 روز به طور مى‏انجامد.

دسته‏بندى

پس از آنكه گل را چیدند، آنها را در سایه روى هم مى‏ریزند و تارهاى قرمز (مادگى) را از گل‏ها مى‏كشند و آنها را بین انگشتان خود نگاه مى‏دارند و وقتى دسته كوچكى شد، با نخى باریك آن را مى‏بندند و سپس در سایه روى پارچه تمیزى پهن مى‏كنند تا خشك شود. تارها پس از خشك شدن به رنگ زرشكى در مى‏آیند كه بسیار چشم‏نواز است. این طرّه‏هاى قشنگ و خوشبو، زعفران است كه به آن طلاى قرمز هم مى‏گویند.




نوشته شده در تاریخ دوشنبه 27 مهر 1388 توسط hamid vafae
سایت تبادل لینک خودکار