تبلیغات
زعفران نیوز کرمان(گلزار) - چشم انداز جهانی توسعه صنعت و تجارت زعفران
زعفران نیوز کرمان(گلزار)

محمد مجتبایی- تولید زعفران به دلیل ویژگی های منحصر به فرد از لحاظ اقتصادی و تجاری در سال های اخیر مورد توجه کشورهای مختلف قرار گرفته است.زعفران برای بسیاری از مردم کشور مامیراث گران بهای نیاکان و دارای اهمیت استراتژیک است که کشت آن نسل به نسل آموزش داده شده و حفظ شده است.اهمیت استراتژیک زعفران و نقش مهم اقتصادی آن و قابلیت ها و تأثیرات اجتماعی مانند اشتغال زایی گسترده و حفظ فرهنگ تولید در نسل های آینده، سبب شده است بخش وسیعی از کشور ما به تولید این محصول بپردازد و کشور ما تولید کننده اول جهان محسوب شود.در این راستا بررسی چشم انداز جهانی توسعه این صنعت ارزشمند، ورود تولیدکنندگان جدید و رقبای آینده برای حفظ برتری موقعیت جهانی و آمادگی لازم به منظور رقابت های جهانی در حفظ و توسعه بازار و صادرات حیاتی است.تولیدکنند ه های عمده زعفران در جهان تاکنون به نام ایران، یونان، اسپانیا، کشمیر و مراکش ثبت شده است.سال ها زعفران را به دلیل محدودیت کشت، محصول بومی منطقه مدیترانه و آسیا می شناختند محدودیت محیطی و جوی به خاطر قابلیت کشت زعفران در مناطق با تابستان گرم، زمستان سرد می باشد.وجود شرایط مناسب جوی محیطی در خراسان و برخی دیگر از نقاط کشور، سطح گسترده زیر کشت، مهارت و دانش بومی و با پیشینه کهن و تاریخی از عوامل اصلی حفظ موقعیت زعفران در ایران بوده است.تحولات جهانی، تغییرات جوی، پیشرفت علم و فناوری و ارتباط جهانی، صنعت زعفران را در معرض تحول وسیع کمی و کیفی قرار داده است.کشورها از قاره های مختلف در بررسی امکان کشت و برداشت زعفران تحقیقات وسیعی را از سال ها قبل آغاز کرده اند و برخی از کشورها حتی به نتایج مثبت بررسی های اولیه و مکان یابی و توجیهی به دانش فنی بومی مورد نیاز آن دست یافته اند.افغانستان و نیوزیلند دو کشور مهم هستند که مراحل را پشت سر گذرانده و وارد مرحله اجرا و توسعه علمی فنی صنعت و تجارت زعفران شده اند.علاوه بر کشورهای مذکور خبرهایی مبنی بر گرایش کشورهای شرق آسیا، شایعاتی مبنی بر ورود کشورهایی از آمریکای لاتین و جنوبی به گوش می رسد هر چند از صحت و میزان موفقیت این کشورها، اطلاعات موثق هنوز در دسترس نمی باشد.

افغانستان
از میان کشورهای افغانستان و نیوزیلند، افغانستان به دلیل اراده سیاسی جامعه جهانی و با حمایت سازمان ملل، آمریکا و اتحادیه اروپا در مقابله با کشت مواد مخدر، زعفران را به عنوان کشت جایگزین تحت برنامه (RALF)، معرفی و دنبال می کند.مشترکات زیست محیطی (اکوسیستم)، قومی، فرهنگی، از یک طرف و حضور مدیریت توسعه یافته جهانی به عنوان پشتیبان توسعه زراعی، کشت، برداشت و بازاریابی مدرن و توسعه یافته مبتنی بر فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیکی، سرمایه گذاری کلان به ویژه در آموزش منابع انسانی از طرف دیگر افغانستان را به عنوان یک گزینه جدی در تجارت جهانی زعفران در سال های آینده مطرح می کند.مهم ترین مسئله درباره افغانستان پشتوانه جهانی همکاری و سرمایه گذاری کلان بین المللی در آموزش کلاسیک زعفران در تمامی سطوح کشت و برداشت، فرآوری بسته بندی و بازاریابی توسط تیم های مجرب بین المللی است.تقویت اتحادیه های صنفی و به ویژه توجه به آموزش زنان در مدیریت مزارع زعفران و فرآوری بهداشتی، از جمله نکات مهم در استراتژی توسعه صنعت زعفران افغانستان به منظور تسریع در توسعه کمی و کیفی است.
نیوزیلند
مطالعات اولیه کشور نیوزیلند به بیش از بیست سال قبل (دهه ۸۰ میلادی) باز می گردد. کشت تجربی زعفران در نیوزیلند در دهه هشتاد میلادی آغاز شد اما تجارب اولیه منفی و حتی مأیوس کننده بود.با وجود تجارب منفی اولیه و توفیق نیافتن کشت زعفران در نیوزیلند، با جابه جایی مکانی و تغییر روش با استفاده از تجارب دیگر کشورها از جمله ایران، اسپانیا و کشمیر، آنالیز دقیق خاک، دما و نیازهای آبیاری، تغذیه ای بومی سرانجام موفق به مکان یابی کشت و برداشت زعفران در حد تجاری شدند و هم چنین به دانش فنی مورد نیاز در کشت، برداشت و بهره برداری دست یافتند. زعفران با ارزش افزوده و وجود دانش و مهارت بومی صنعت ارزشمندی برای کشور ما محسوب می شود. سطح کشت و تولید بالای زعفران در کشور ما عامل اصلی حفظ جایگاه جهانی زعفران در کشور ماست.اما این نقطه قوت ما را نباید از رصد رقبای دیرین و نوپای جهانی غافل کند.امروزه علاوه بر رقبای سنتی و دیرینه مانند اسپانیا، یونان، کشمیر و مراکش، حضور تولیدکنندگان جدید با برنامه های دقیق و علمی می تواند چالش یا حتی تهدیدی برای آینده صنعت زعفران کشور ما باشد.هرچند که شرایط محیطی و جوی شرط اول امکان کشت زعفران است اما تغییرات جوی و گرم شدن زمین، توسعه علوم زراعی و مهندسی ژنتیک امکان کشت زعفران را در کشورهای دیگر فراهم کرده است.اهمیت زعفران در کشور ما باید در تمام سطوح اجرایی و سیاسی به طور عمیق و کامل درک شود اما آنچه با اهمیت تر است شاخص زمان در سازماندهی مدیریت صنعت زعفران ایران تا رسیدن به ثبات توسعه پایدار از زراعت تا صادرات می باشد.نیوزیلند و افغانستان دو تولیدکننده نوپا هستند که بررسی عملکرد آن ها از چند جنبه برای تولیدکنندگان و دست اندرکاران صنعت زعفران مهم است:

۱ - روش های علمی به کارگرفته شده در نیوزیلند در مکان یابی موثر بوده است و با وجود کسب نتایج منفی اولیه با تغییر در روش و مکان مورد مطالعه، ادامه مطالعه بر روی زعفران با موفقیت همراه شد.

۲ -موفقیت و کسب معدل بهره وری بالاتر از اسپانیا(۱۵ کیلو در هکتار)، کشمیر(۹ کیلوگرم)، ایران(۴/۵ کیلوگرم در هکتار) به برداشت ۲/۱۸ تا ۳/۲۴ کیلوگرم در هکتار

۳ - دو نکته مهم و قابل توجه در کشت زعفران در نیوزیلند اول سیاست و تدبیر در واردکردن پیاز با وزن بالای ۲۹ گرم از ژاپن Sakata Seed Co. japan 1990 کشوری که هیچ گونه سابقه کشت زعفران ندارد اما در پرورش و سورتینیگ پیاز زعفران بیش از دو دهه قبل اقدام کرده است.نکته دوم استفاده از پیاز با وزن بالای اصلاح شده به منظور حداکثر بهره وری و بهره برداری است.هرچند نبود امنیت و ناامنی و منافع سیاسی در کشت مواد مخدر توسعه صنعت زعفران در افغانستان را بسیار کند کرده است اما سیستم مدرن صنعت زعفران در افغانستان در مدیریت زراعی، کنترل و تضمین کیفیت، بسته بندی و بازاریابی با حمایت قدرت های اقتصادی جهان مانند آمریکا و اتحادیه اروپا و ژاپن در حال شکل گیری و توسعه است. توجه به رشد صنعت زعفران در افغانستان به عنوان رقیب جدی در آینده از یک سو و این حقیقت ارزشمند که سیستم موجود در استانداردها و معیارهای بازارهای کشور فوق برای تجارت زعفران خواهد بود، می تواند ما را در مدیریت صنعت زعفران کشور در آینده یاری رساند.کشورهای گوناگون با به کارگیری روش های مدرن سعی در توسعه کشت و صنعت زعفران کرده اند تا سهم بیشتری را از بازار جهانی به دست آورند هرچند شرایط خاص جوی برای کشت زعفران تابستان گرم و زمستان سرد و به ویژه پایداری و ثبات آن در بسیاری از نقاط جهان امکان توسعه پایدار زعفران را مهیا نخواهد ساخت.مسئولان و دست اندرکاران زعفران باید با نگرشی جامع و از زوایه منافع ملی به صنعت زعفران بنگرند و تمام تلاش بر حفظ و توسعه جایگاه زعفران ایران با توجه به واقعیت های جهانی و با سرعت بیشتر متمرکز کنند




برچسب ها: چشم انداز جهانی توسعه صنعت و تجارت زعفران،
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 13 آبان 1388 توسط hamid vafae
سایت تبادل لینک خودکار